سایپا و پارسخودرو بیشتر از ایرانخودرو عقب نشستند
بیشترین تیراژ همچنان در اختیار ایرانخودرو است، اما این شرکت هم از افت تولید در امان نمانده است. تولید سواری این خودروساز از ۲۶۴ هزار و ۶۶۵ دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به ۲۰۴ هزار و ۶۴۷ دستگاه در شش ماه نخست امسال رسیده؛ یعنی ۶۰ هزار دستگاه کمتر و حدود ۲۲٫۶ درصد افت.
وضعیت سایپا بدتر بوده است. این شرکت در نیمه نخست امسال ۶۲ هزار و ۹۸۵ دستگاه خودروی سواری تولید کرده، درحالیکه تولید مدت مشابه سال قبل ۱۰۹ هزار و ۶۱۹ دستگاه بود. افت ۴۲٫۵ درصدی نشان میدهد سایپا بیش از دو پنجم تیراژ خود را نسبت به دوره مشابه از دست داده است.
پارسخودرو هم با وجود تیراژ پایینتر، بیشترین افت درصدی را در میان این سه شرکت ثبت کرده است. تولید این شرکت از ۳۱ هزار و ۹۳۴ دستگاه به ۱۲ هزار و ۶۴۵ دستگاه رسیده؛ کاهش حدود ۶۰ درصدی که فاصله قابلتوجهی با عملکرد سال گذشته دارد.
شهریور بهتر بود؛ اما شش ماه را جبران نمیکند
در آمار ماهانه، یک نکته قابلتوجه وجود دارد. مجموع تولید این سه خودروساز در شهریور به ۵۸ هزار و ۵۴۰ دستگاه رسید؛ درحالیکه این رقم در مرداد ۳۳ هزار و ۵۱۶ دستگاه بود. بنابراین تولید ماهانه حدود ۷۴٫۶ درصد افزایش پیدا کرده است. ایرانخودرو در شهریور ۴۱ هزار و ۹۴۶ دستگاه، سایپا ۱۳ هزار و ۵۸۹ دستگاه و پارسخودرو ۳ هزار و ۵ دستگاه تولید کردند.
این افزایش ماهانه خبر مثبتی است، اما هنوز برای صحبت از جبران افت تولید زود است. رشد نسبت به مرداد، بهتنهایی نشان نمیدهد که مشکل تولید برطرف شده یا روند ششماهه تغییر کرده است. برای چنین قضاوتی باید گزارش ماههای بعد و عملکرد تجمعی شرکتها را هم بررسی کرد.
اثر این آمار در بازار چیست؟
کاهش تولید الزاماً به معنای افزایش فوری قیمت همه خودروها نیست؛ بازار خودرو به تقاضا، قدرت خرید، واردات، موجودی خودروهای آماده تحویل و انتظارات قیمتی هم واکنش نشان میدهد. با این حال، وقتی تعداد خودروهای تولیدشده کاهش پیدا میکند، حفظ سطح عرضه قبلی دشوارتر میشود؛ بهویژه در مدلهایی که جایگزین نزدیک و فراوانی در بازار ندارند.
برای خریدار، مسئله فقط تعداد خودروهای تولیدشده نیست؛ زمان تحویل و فاصله قیمت کارخانه با بازار آزاد هم اهمیت دارد. اگر افت تولید به کاهش عرضه قابلتحویل منجر شود و تقاضا همچنان باقی بماند، فشار بر بازار میتواند بیشتر شود. اما برای اینکه بتوان افزایش قیمت را مستقیماً به افت تولید نسبت داد، باید آمار فروش، تحویل و قیمت هر گروه محصول را نیز کنار هم گذاشت.
آمار ششماهه یک پیام روشن دارد: سه خودروساز بزرگ کشور نسبت به سال گذشته خودروهای سواری کمتری تولید کردهاند و افت سایپا و پارسخودرو از ایرانخودرو شدیدتر بوده است. رشد شهریور میتواند نشانه بهبود مقطعی باشد، اما تا انتشار آمار ماههای بعد نمیتوان آن را نشانه بازگشت کامل تولید دانست.