Xingtan 5X از نظر اندازه هم خودروی کوچکی نیست؛ طولش به ۴ متر و ۸۶ سانتیمتر میرسد و فاصله محوری آن ۲ متر و ۸۷ سانتیمتر است. نسخه تمامبرقی با موتور عقب ۳۰۴ اسببخاری عرضه میشود و باتری ۸۱.۹ کیلوواتساعتی آن، طبق چرخه آزمایش چین، برد ۶۲۵ کیلومتری دارد. نسخه پلاگینهیبرید هم با موتور بنزینی ۱.۵ لیتری و دو موتور برقی در تیپ چهارچرخ محرک، قدرت ترکیبی ۵۳۶ اسببخار ارائه میکند. بایک برای بعضی تیپها سامانه کمکراننده هواوی را هم در نظر گرفته است.
اما عددی که بیش از مشخصات فنی در خبرهای معرفی این خودرو جلب توجه کرده، تعداد سفارشهاست: بیش از ۳۰ هزار سفارش در ۲۳ روز پیشفروش. این رقم هنوز فروش قطعی و تحویل به مشتری نیست، اما نشان میدهد فرمول «شاسیبلند درشتاندام با قیمت پایینتر» در بازار چین خریدار دارد.
بحث شباهت به دیفندر، با معرفی بایک شروع نشده است. چند ماهی است BYD و جگوارلندرور بر سر طراحی شاسیبلند Ti7 ــ که در چین با نام Fang Cheng Bao Tai 7 شناخته میشود ــ وارد اختلاف حقوقی شدهاند. جگوارلندرور مدعی است طراحی این خودرو تقلیدی نزدیک از دیفندر است و حتی ادعا کرده BYD برای توسعه محصولش، یک دستگاه دیفندر را بررسی و مهندسی معکوس کرده است. BYD این اتهامها را نپذیرفته و بر توسعه داخلی محصولاتش تأکید دارد.
پرونده در هلند به مرحلهای عجیب رسید. در ماه اوت، به درخواست جگوارلندرور، اسناد دیجیتال از دفاتر BYD در دو شهر هلند ضبط شد؛ اسنادی که قرار بود در پیگیری ادعاهای مالکیت فکری به کار بیایند. BYD به این اقدام اعتراض کرد و دادگاه لاهه در رأی مقدماتی ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ دستور داد مواد ضبطشده نابود شوند. جگوارلندرور باید پس از ابلاغ رسمی حکم، ظرف ۲۴ ساعت دستور نابودی اسناد را صادر کند؛ در غیر این صورت، جریمهای تا سقف ۵۰۰ هزار یورو در انتظار این شرکت خواهد بود.
این رأی را نباید با تبرئه BYD از اتهام کپیکاری اشتباه گرفت. دادگاه در این مرحله درباره اصل شباهت طراحی یا نقض حقوق مالکیت فکری حکم نهایی نداده است؛ تصمیم فقط به ضبط و نگهداری اسناد مربوط میشود. اختلاف اصلی همچنان باز است و جگوارلندرور مسیرهای حقوقی دیگری را هم دنبال میکند. بنابراین فعلاً نه میتوان گفت BYD دیفندر را کپی کرده و نه میتوان گفت دادگاه این اتهام را رد کرده است.
البته هر شاسیبلند با سقف تخت، بدنه عمودی و چراغهای چهارگوش را نمیتوان کپی دیفندر نامید. طراحی آفرودی در طول چند دهه، زبان بصری مشخصی پیدا کرده است؛ خودروهایی با بدنه بلند، گلگیرهای برجسته و خطوط ساده که هم در محصولات لندرور دیده میشوند و هم در مدلهای جیپ، مرسدسبنز و دیگر سازندگان. مسئله زمانی جدی میشود که ترکیب جزئیات و تناسبات یک خودرو آنقدر به محصول مشخصی نزدیک باشد که بحث حقوقی درباره حقوق طراحی و مالکیت فکری شکل بگیرد.
بازار چین حالا پر از خودروهایی است که از همین زبان طراحی استفاده میکنند. بخشی از این موج، پاسخ به سلیقه مشتریانی است که شاسیبلندهای خشن و ماجراجویانه میخواهند، اما حاضر نیستند بهای یک محصول لوکس اروپایی را بپردازند. خودروسازان چینی هم از این تقاضا عقب نماندهاند؛ محصولاتی با نمایشگرهای بزرگ، تجهیزات دیجیتال و قوای محرکه برقی یا هیبریدی را با قیمتهایی عرضه میکنند که رقابت با آنها برای برندهای قدیمی آسان نیست.
با این حال، ظاهر آفرودی بهتنهایی خودرو را آفرودر نمیکند. نسخه دیفرانسیل عقب Xingtan 5X را نمیتوان فقط بهخاطر چهرهاش همرده یک دیفندر چهارچرخ محرک دانست. حتی در نسخه چهارچرخ محرک هم باید دید سامانه انتقال قدرت، قفل دیفرانسیل، تعلیق و خنککاری در مسیر واقعی چه عملکردی دارند. عکسهای تبلیغاتی از عبور خودرو از جاده خاکی، جای آزمون در مسیر سنگلاخی و شیب تند را نمیگیرند.
بایک حالا یک محصول تازه با چهرهای آشنا به بازار فرستاده و BYD هم درگیر پروندهای شده که هنوز پایان نگرفته است. رقابت چینیها با خودروسازان باسابقه فقط بر سر قیمت و فناوری نیست؛ طراحی هم به میدان جدی این رقابت تبدیل شده. شاید خریدار در نگاه اول جذب ظاهر دیفندرمانند شود، اما برای خودروساز، پرسش دشوارتر این است: چطور میشود از یک سبک محبوب الهام گرفت، بدون آنکه هویت محصول به سایه خودروی دیگری تبدیل شود؟