ماشین کلیک
ماشین کلیک
به گزارش خبرنگار خودرو ماشین کلیک، صنعت خودروی اروپا دوباره شاهد یک سرمایه‌گذاری بزرگ روی خودروهای برقی است؛ این‌بار رنو اعلام کرده طی پنج سال آینده بیش از ۱۰ میلیارد یورو، معادل حدود ۱۱ میلیارد دلار، برای توسعه خودروهای برقی اختصاص خواهد داد. اعلام این رقم از سوی فرانسوا پروو، مدیرعامل گروه رنو، در شرایطی انجام شده که خودروسازان اروپایی میان فشار هزینه‌های تولید، رقابت شدید شرکت‌های چینی و تغییرات سیاست‌گذاری در بازار خودروهای پاک گرفتار شده‌اند و هر تصمیم سرمایه‌گذاری برای آنها فقط یک برنامه محصول نیست، بلکه نوعی شرط‌بندی روی آینده صنعت خودرو محسوب می‌شود.
رنو چرا دوباره سراغ سرمایه‌گذاری سنگین رفته است؟
رنو در سال‌های اخیر تلاش کرده سبد محصولات خود را با سرعت بیشتری به سمت خودروهای برقی و مدل‌های دارای فناوری‌های جدید حرکت دهد. اما بازار اروپا آن بازار ساده‌ای نیست که بتوان با اضافه کردن یک موتور الکتریکی و باتری بزرگ، مشتری را متقاعد کرد. قیمت تمام‌شده خودروهای برقی، هزینه باتری، زیرساخت شارژ، کاهش قیمت خودروهای دست‌دوم برقی و ورود گسترده محصولات چینی، معادله را برای خودروسازان قدیمی پیچیده کرده است. سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیارد یورویی رنو را باید در همین فضای رقابتی دید؛ شرکتی که اگر در توسعه پلتفرم، باتری، نرم‌افزار و زنجیره تأمین عقب بماند، فاصله آن با رقبای آسیایی می‌تواند خیلی سریع‌تر از نسل‌های قبلی خودرو افزایش پیدا کند.
رقابت امروز دیگر فقط بر سر قدرت موتور یا طراحی بدنه نیست. معماری الکتریکی خودرو، مدیریت حرارتی باتری، سرعت شارژ، دوام سلول‌ها، نرم‌افزار مدیریت انرژی، سامانه‌های کمک‌راننده و قابلیت به‌روزرسانی نرم‌افزاری، بخشی از همان محصولی هستند که مشتری در نمایشگاه خودرو خریداری می‌کند. خودروسازی که بتواند این مجموعه را با قیمت مناسب‌تر تولید کند، حتی اگر موتور احتراقی قدرتمندی در سبد خود نداشته باشد، می‌تواند سهم بازار رقبای سنتی را تصاحب کند.
این همان جایی است که حضور خودروسازان چینی اهمیت پیدا می‌کند. شرکت‌هایی که طی سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی باتری، زنجیره تأمین مواد اولیه، موتورهای الکتریکی و الکترونیک خودرو انجام داده‌اند، حالا فقط در بازار چین فعالیت نمی‌کنند و محصولات آنها در بازار اروپا نیز با خودروسازان قدیمی رقابت می‌کند. برای رنو، سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیارد یورویی فقط توسعه چند مدل جدید نیست؛ تلاشی برای پایین آوردن هزینه تولید و حفظ جایگاه یک خودروساز اروپایی در بازاری است که قواعد آن در حال تغییر است.
پول رنو قرار است کجا خرج شود؟
رقم ۱۰ میلیارد یورو وقتی معنی پیدا می‌کند که بدانیم خودروهای برقی مدرن چه مقدار فناوری پشت ظاهر ساده خود دارند. در یک خودروی بنزینی، موتور احتراقی، گیربکس، سیستم سوخت‌رسانی و سامانه‌های خنک‌کاری بخش بزرگی از هزینه و پیچیدگی فنی خودرو را تشکیل می‌دهند؛ در خودروی برقی، باتری به گران‌ترین بخش خودرو تبدیل می‌شود و کیفیت مدیریت انرژی، کنترل دما و نرم‌افزار نقش بسیار پررنگ‌تری پیدا می‌کند.
باتری در یک خودروی برقی فقط یک مخزن انرژی نیست. سلول‌ها باید در محدوده دمایی مشخص کار کنند، اختلاف ولتاژ سلول‌ها باید کنترل شود و سیستم مدیریت باتری باید دائماً وضعیت شارژ، دما، جریان و سلامت سلول‌ها را زیر نظر داشته باشد. اگر مدیریت حرارتی ضعیف باشد، هم عملکرد خودرو افت می‌کند و هم عمر باتری تحت تأثیر قرار می‌گیرد. به همین علت خودروسازان بزرگ سرمایه‌گذاری خود را فقط روی طراحی ظاهری خودرو یا افزایش ظرفیت باتری متمرکز نمی‌کنند و بخش قابل‌توجهی از توسعه محصول به نرم‌افزار، کنترلرها و معماری الکتریکی اختصاص پیدا می‌کند.
موضوع بعدی، هزینه است. مشتری اروپایی ممکن است حاضر باشد برای یک خودروی برقی هزینه بیشتری پرداخت کند، اما این تحمل قیمت نامحدود نیست. زمانی که یک محصول چینی با امکانات زیاد و قیمت رقابتی وارد همان بازار می‌شود، خودروساز اروپایی مجبور است یا قیمت را پایین بیاورد یا محصولی ارائه کند که اختلاف فناوری آن برای مشتری قابل لمس باشد. همین فشار، سرمایه‌گذاری روی پلتفرم‌های مشترک، کاهش تعداد قطعات، افزایش تولید و استانداردسازی سامانه‌های برقی را به یک ضرورت اقتصادی تبدیل کرده است.
برای رنو، این سرمایه‌گذاری می‌تواند روی نسل‌های بعدی محصولات برقی، توسعه نرم‌افزار، باتری و زنجیره تأمین متمرکز شود؛ حوزه‌هایی که در آنها فاصله میان خودروسازان سنتی و شرکت‌های تازه‌نفس فناوری‌محور روزبه‌روز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اعلام این سرمایه‌گذاری در زمانی انجام شده که خودروسازان اروپایی باید همزمان با فشار رقابتی چین و تغییرات سیاست‌های زیست‌محیطی اتحادیه اروپا کنار بیایند.
این خبر برای بازار ایران چه معنایی دارد؟
شاید در نگاه اول، سرمایه‌گذاری رنو ارتباط مستقیمی با بازار ایران نداشته باشد؛ اما اگر مسیر صنعت خودرو را دنبال کنیم، ماجرا کاملاً متفاوت است. بازار ایران سال‌هاست با فاصله فناوری میان محصولات داخلی و خودروهای روز جهان مواجه است و ورود خودروهای وارداتی و مونتاژی جدید نیز این فاصله را تا حدی برای مصرف‌کننده قابل مشاهده‌تر کرده است. حالا در حالی که خودروسازانی مانند رنو میلیاردها یورو برای نسل بعدی خودرو سرمایه‌گذاری می‌کنند، بخش بزرگی از صنعت خودرو ایران همچنان با چالش‌هایی مانند تأمین قطعه، تیراژ، کیفیت تولید، هزینه ارزبری و توسعه پلتفرم دست‌وپنجه نرم می‌کند.
این اختلاف فقط در تعداد نمایشگرها یا امکانات رفاهی دیده نمی‌شود. تفاوت اصلی در معماری خودرو است. خودروی برقی مدرن می‌تواند بخش زیادی از عملکرد خود را با نرم‌افزار مدیریت کند، داده‌های عملکردی را ثبت کند، سامانه‌های کمک‌راننده را به‌روزرسانی کند و رفتار باتری را بر اساس شرایط رانندگی و دمای محیط تنظیم کند. چنین خودرویی برای تعمیرگاه نیز تعریف متفاوتی دارد؛ تعمیرکار آینده باید علاوه بر مکانیک، برق قدرت، الکترونیک، شبکه‌های ارتباطی خودرو و نرم‌افزار تشخیصی را بشناسد.
برای بازار ایران، این مسئله یک هشدار فنی هم دارد. واردات خودروهای برقی و هیبریدی بدون ایجاد شبکه خدمات پس از فروش، تجهیزات تشخیصی، قطعات و نیروی متخصص می‌تواند فاصله میان مالک و خودرو را بیشتر کند. خودرو هرچقدر پیشرفته‌تر شود، تعمیر آن نیز از تعویض قطعه مکانیکی ساده فاصله می‌گیرد و وابستگی به ابزارهای تخصصی و نرم‌افزار افزایش پیدا می‌کند.
رنو با این سرمایه‌گذاری عملاً دارد روی سال‌های آینده صنعت خودرو شرط می‌بندد. شاید مهم‌ترین بخش ماجرا خود رقم ۱۰ میلیارد یورو نباشد؛ پیام اصلی این است که رقابت خودروسازان بزرگ وارد مرحله‌ای شده که عقب ماندن از فناوری می‌تواند بسیار پرهزینه‌تر از هزینه کردن برای توسعه باشد. خودروسازانی که امروز برای باتری، نرم‌افزار، معماری الکتریکی و پلتفرم‌های جدید پول خرج می‌کنند، در حال ساخت محصولاتی هستند که چند سال دیگر باید با خودروهای چینی و دیگر رقبای جهانی در یک بازار واحد رقابت کنند.
بازار خودرو در حال تغییر است و این تغییر فقط از اگزوز حذف‌شدن موتورهای بنزینی دیده نمی‌شود. زیر پوست خودرو، یک صنعت جدید در حال شکل‌گیری است؛ صنعتی که در آن باتری، تراشه، نرم‌افزار، داده و مدیریت انرژی به اندازه موتور و گیربکس اهمیت دارند. سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیارد یورویی رنو را باید بخشی از همین رقابت دانست؛ رقابتی که هنوز برنده نهایی آن مشخص نیست، اما هزینه عقب ماندن از آن برای خودروسازان هر روز بیشتر می‌شود.
